Melanoides

 

Melanoides tuberculata  – Świderki

 

 

Występowanie –   Jest to gatunek słodkowodny, który wywodzi się pierwotnie z Azji południowo-wschodniej, a obecnie jest powszechnie spotykany praktycznie na całym świecie w strefach klimatycznych: tropikalnej, subtropikalnej oraz umiarkowanej (został sztucznie wprowadzony do środowiska). Jego siedlisko stanowią przede wszystkim czyste wody płynące i stojące o skalistym lub piaszczystym dnie (rzeki, strumienie, potoki, rowy, jeziora, stawy itp.). Jest to gatunek inwazyjny.

Cechy charakterystyczne – Jest to niewielki ślimak, który charakteryzuje się wydłużoną stożkowatą muszlą, w kolorze oliwkowo beżowym z ciemniejszymi plamami (rdzawo czerwonawymi). Muszla jest karbowana na kilku szczytowych segmentach (z osiowymi żebrami, lekko falistymi oraz spiralnymi), z owalnym otworem zaostrzonym na szczycie. Ciało ubarwione jest na szaro, stopa krótka, szeroka głowa, oczy umiejscowione są u podstawy czułków. Gatunek ten bardzo często mylony jest z Tarebia granifera, który jednak nie posiada charakterystycznych plam na powłoce muszlowej. Świderki są nosicielami pasożytów, które mogą być przyczyną chorób u ryb oraz ludzi: Paragonimus westermani (przywra wywołująca chorobę paragonimozę), Metagonimus yokogawi (przywra wywołująca chorobę matagonimozę), Diorchiterema formosanum.

Świderki, pomimo tendencji do znacznego i szybkiego powiększania swojej populacji, są bardzo pożyteczne w akwarium. Jedną z ich zalet jest przekopywanie podłoża, które nie powoduje przemieszczania roślin czy elementów dekoracyjnych, ani nie powoduje uszkadzania korzeni roślin. Przyczynia się natomiast do tworzenia „kieszeni powietrznych”, które ułatwiają wymianę gazową i powodują zdrowy wzrost korzeni naszych roślin. Kolejną zaletą wydaje się ich wrażliwość na jakość wody – przez co są idealnym jej wskaźnikiem. Jeżeli będą przebywać głównie blisko powierzchni wody znaczy to, że z naszą wodą w akwarium dzieje się coś niedobrego i wymaga ona natychmiastowej podmiany. Nie jedzą zdrowych roślin, za to mogą zjadać ikrę i larwy ryb. Są to spokojne ślimaki, które nie wyrządzają krzywdy i nie przeszkadzają innym mieszkańcom zbiornika: krewetkom i spokojnym rybom. Unikamy dużych, agresywnych ryb i naturalnych drapieżników (chyba, że planujemy ograniczenie populacji). Świderki prowadzą nocny tryb życia, w dzień zakopane są w podłożu.

Żywienie – Świderki są ślimakami roślinożernymi i padlinożernymi. Ich menu składa się przede wszystkim z glonów, gnijących i martwych roślin, martwej substancji organicznej (detrytusu), resztek pożywienia dla ryb. Dodatkowe dokarmianie z reguły nie jest potrzebne, ale dietę można im urozmaicić kawałkiem jakiegoś świeżego warzywa (odpowiednio wcześniej przygotowanego).

Warunki hodowlane – Jak w przypadku wszystkich ślimaków, ważny jest nie tyle litraż zbiornika, jak powierzchnia jego dna – im większa tym lepiej. Świderki wymagają grubej warstwy podłoża, w którym swobodnie będą mogły kopać swoje nory. Woda nie powinna mieć mocnego przepływu, powinna być dobrze natleniona. Niezbędny jest skuteczny filtr oraz systematyczne podmiany części wody. Konieczne wydaje się także użycie skał, kamieni oraz korzeni – po pierwsze, w celu stworzenia zacienionych obszarów, po drugie, w celu stworzenia naturalnych żerowisk. Światło powinno być rozproszone. Konieczne jest także użycie dodatkowego źródła wapnia w postaci wapieni, sproszkowanego marmuru, koralowców, muszli mięczaków słodkowodnych itp. Jeżeli populacja ślimaków zacznie wymykać się spod kontroli, dobrym rozwiązaniem wydaje się wyczyszczenie podłoża z zalegającej substancji organicznej.

Rozmnażanie – Jest to gatunek, który potrafi bardzo szybko się rozmnożyć i gwałtownie powiększyć swoją populację. Dzieje się tak wówczas, gdy środowisko obfituje w pożywienie i dodatkowo temperatura wody jest wysoka. Ślimaki są rozdzielnopłciowe, samica rozmnaża się jajożyworodnie. Wymaga to zapłodnienia przez samca. Zapłodnienie jest wewnętrzne. Samiec wyposażony w narząd kopulacyjny (wyrostek) zaplemnia samicę, przy czym sperma deponowana jest w zbiorniczku nasiennym (może być w nim przechowywana przez dłuższy czas i użyta gdy zarodki dojrzeją). Samica zwalnia zapłodnione zarodki do specjalnej komory – tzw. brood pouch, pozostają one w błonach jajowych. Zarodki dojrzewają przez kilka tygodni (w zależności od temperatury wody) wewnątrz organizmu samicy i posiadają w pełni ukształtowaną, małą muszlę. Podczas wylęgu młode ślimaki nadal pozostają w otoczce jajowej, która zużywana jest przez ślimaka w krótkim czasie. Po narodzinach młode ślimaki ukrywają się przez kilka miesięcy w podłożu. Reprodukcja przebiega bezustannie, a kolejne, największe zarodki są stale zwalniane przez samicę (może mieć ich nawet do 71 sztuk, znajdują się one na różnym etapie rozwoju).


 

OLYMPUS DIGITAL CAMERAW MOIM AKWARIUM

 

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Świderki w dzień przebywają w podłożu, poszukując pokarmu. Dopiero w nocy wychodzą z kryjówek. Wychodzenie z kryjówek w czasie dnia może być spowodowane zmianą pogody. Dochodzi do tego pod wpływem zmian ciśnienia. Warto wprowadzić Świderki do akwarium z narybkiem. Będą czyściły dno z resztek pokarmu utrzymując podłoże w czystości. W akwarium ogólnym zjadają resztki pożywienia. Poruszają podłoże poszukując pokarmu, dzięki czemu podłoże zostaje natlenione i uwolnione od stref beztlenowych. Zaobserwowałem że po wyczyszczeniu żwirku w czasie generalnych porządków świderki z braku pożywienia wychodzą z podłoża szukając pokarmu


Melanoides granifera

Cechy charakterystyczne – ślimak ma wypukłą powłokę, która jest  w dwóch podstawowych kolorach jest jasno brązowa z ciemnym końcem i całkowicie ciemnobrązowa ku wierzchołkowi zamienia się na czarno. Jego wysokość stożka jest mniejsza niż 2 cm, a jego średnica większa niż 1-1,5 cm. Podobnie jak u poprzednika muszla posiada 5-7 zwojów. Stare szerokie zwoje mają słabo pofalowana powierzchnię z jasnymi, prawie białymi wierzchołkami i ciemnymi zagłębieniami. Po muszli przechodzą beżowe lub ciemnobrązowe paski z małymi brodawkami. Jest wieczko, które zamyka muszlę. Korpus ciemnoszary z jasnymi plamkami, macki cienkie, w podstawie umiejscowione oczy.

Pochodzenie – płytkie wody płynące i stojące  w Azji Południowo-Wschodniej. Obecnie wszystkie rodzaje   można znaleźć w rzekach i jeziorach w Afryce, Azji Południowo-Wschodniej i Australii. Ze względu na szybką adaptację ślimak zajmuje stale  nowe regiony:  południowe szerokości geograficzne w Ameryce Północnej, Europie Południowej, na Karaibach, w Brazylii. Ślimak woli obszary ze słodką wodą, ale czasami może  być spotykana w wodach słonych. Zazwyczaj ślimak żyje na głębokości nie większej niż 1 metr.

Warunki hodowlane  Objętość zbiornika jest wymagane dla tych ślimaków od 5 l i powyżej. Temperatura wody powinna mieścić się w granicach 16 – 27 ° C, twardość wody dH 10-25°. W miękkich pozbawionych węglanów wodach skorupa mięczaka rozpuszcza sie i długotrwałe przebywanie w wodzie przy pH 6-6,5 i poniżej nie jest wskazanej. Preferowane nierównomierny grunt, tak, aby ślimaki miały miejsce do ukrycia, ale mogą być utrzymywane w równym podłożu. Skały, korzenie i rośliny – są zalecane, ale nie są niezbędnym atrybutem. Nie powinno się utrzymywać te ślimaki z rybami, które żywią się bezkręgowcami – dużymi pielęgnicami i bocjami. Odporne są na niskie stężenie tlenu w wodzie. Duża ilość ślimaków nie  przynosi szkody ani dla roślin   lub żywych ryb, żywią się resztkami jedzenia, można jeść martwą ikrę, rozkładające się  rośliny, częściowo może jeść martwe ryby, resztki jedzenia. Podobnie jak wszystkie bezkręgowce posiadające muszle  muszą spełniać pewne warunki, w odniesieniu do składu chemicznego wody, w celu ochrony skorupy ślimaka. Ślimak ten zawsze znajdzie coś do jedzenia w akwarium,  nie potrzebuje specjalnego pożywienia. Melanoides granifera różnią się nieco od swoich popularnych odpowiedników. Są ciepłolubne, bardziej kapryśne w stosunku do składu podłoża i jednocześnie nieco mniej przywiązane do niego. Idealny podłoże dla nich to piasek drobnoziarnisty 1-2 mm. W podłożu, składającym się bardziej masywnych i ciężkich cząstek  ślimaki te mają trudności w przepychaniu szerokiej powłoki. Ale Melanoides granifera spędza więcej czasu w zasięgu wzroku  przebywając  na korzeniach i dużych kamieniach. Melania ma znaczący wpływ na społeczności, w których mieszkają w szczególności wypiera szereg rodzimych gatunków ślimaków. Jeden ślimak Helena na kilka litrów wody w akwarium jest w stanie kontrolować populacje innych ślimaków.

Rozmnażanie –    Ślimaki są zróżnicowane ze względu na płeć, ale samcei w naturalnych populacjach występują tylko w bardzo małych ilościach, niektóre być może wcale nie. Typowym sposobem rozmnażania jest partegoneza – rozwój niezapłodnionych jaj. Są bardzo odporne na działanie soli, ale słona woda do rozmnażania nie jest potrzebna. Jest to inwazyjny gatunek, które może szybko wyeliminować inne rodzaje ślimaków.