AKANTOWATE (Acanthaceae)

Rodzina AKANTOWATE (Acanthaceae)

Do rodziny należy około 250 rodzajów roślin obejmujących około 2650 gatunków. Występują one głównie w rejonach subtropikalnych i tropikalnych. Niektóre gatunki spotykane są także w cieplejszych rejonach strefy umiarkowanej. Są wśród nich rośliny zielne, krzewy, rzadziej zaś drzewa. Zasiedlają różne siedliska poczynając od lasów poprzez stepy, łąki wilgotne miejsca błotniste, a na zalewanych terenach brzegowych rzek i jezior kończąc. Olbrzymia większość gatunków występujących na błotniskach i terenach wodnych należy do rodzaju Justicia i Hygrophila. W pierwszym rodzaju systematycy zgrupowali około 300 gatunków. Nie są to jednak rośliny dekoracyjne, a więc nie spotyka się ich zupełnie w uprawie akwariowej. Do rodzaju Hygrophila należy około 100 gatunków, z reguły o dość szerokim zasięgu.

 

Rodzaj NADWÓDKI (Hygrophila)

Nazwa rodzaju pochodzi z połączenia dwóch słów greckich hydros (wilgotny) i phius (przyjaciel). Został on utworzony w 1810 roku przez R.Browna. Znanych jest ponad 100 gatunków nadwódek. Większość z nich występuje w Afryce i Azji, nieliczne zaś spotykane są w Ameryce Południowej. Są wśród nich rośliny zielne oraz krzewiaste, z drewniejącą łodygą. Rosną z reguły w miejscach wilgotnych, podtopionych jak brzegi rzek, jezior i kanałów irygacyjnych. Często są nieporządanymi chwastami uprawnych pól ryżowych. W akwariach uprawiane są gatunki rosnące dobrze także pod wodą. Często dość istotnie różnią się one od roślin nadwodnych. Objawia się to wytwarzaniem liści całoblaszkowych wyższych i dłuższych nie pokrytych włoskami (u roślin nadwodnych liście, a przede wszystkim młode łodygi, zawsze są owłosione) lub też liści pierzastodzielnych. Niepozorne kwiaty pojedyncze lub zebrane w wierzchotkę dwuramienną z centralnym kwiatem kwitnącym w pierwszej kolejności, wyrastają w kątach liści tylko na pędach wynurzonych. Białe lub purpurowe korony kwiatów są rurkowate dwuwargowe lub o 5 wyodrębnionych płatkach. Występują tu więc dwa typy kwiatów tj. o symetrii promienistej i grzbiecistej, a także różne sposoby kwitnienia tj. kwiaty pojedyncze i w kwiatostanach, w różnych kombinacjach. Aktualnie rodzaj Hygrophila składa się także z gatunków należących uprzednio do rodzajów Synnema Bentham, Nomaphila Blume i Asteracantha.

Hygrophila angustifolia (salicifolia) – Nadwódka wąskolistna
Hygrophila balsamica – Nadwódka pachnąca
Hygrophila carymbosa – Nadwódka szerokolistna
Hygrophila carymbosa ‚Thailand’ – Nadwódka tajlandzka
Hygrophila carymbosa ‚Kompakt’ – Nadwódka kompaktowa
Hygrophila carymbosa longifolia – Nadwódka długolistna
Hygrophila costata (lacustris) – Nadwódka jeziorna
Hygrophila difformis – Nadwódka zmienna (Synema)
Hygrophila difformis ‚Weiss-Grün’ – Nadwódka
Hygrophila guianensis – Nadwódka gujańska
Hygrophila lancea ‚Araguaia’
Hygrophila pinnatifida – Nadwódka
Hygrophila polysperma – Nadwódka wielonasienna
Hygrophila polysperma ‚Rosanervig’
Hygrophila polysperma ‚Ceylon’
Hygrophila polysperma ‚Reddish’
Hygrophila polysperma ‚Big leaf’

 

 

Rodzaj (Staurogyne)

W środowisku naturalnym rośliny te rosną zarówno całkowicie zanurzone, jak i w formie wynurzonej na brzegach rzek pomiędzy skałami, oraz nad brzegami nasłonecznionych rzek i strumyków lasów deszczowych. Większość z nich pochodzi z Ameryki południowej oraz jeden gatunek w Azji na Półwyspie Indyjskim.

Staurogyne repens – Staurogyne
Staurogyne stolonifera – Staurogyne
Staurogyne ‚Porto Velho’ – Staurogyne
Staurogyne ‚Low Grow’ – Staurogyne

 

Do klasyfikacji