ONOWODKOWATE (Aponogetonaceae)

Rodzina ONOWODKOWATE   (Aponogetonaceae)

Do rodziny tej zaliczany jest rodzaj Aponogeton z 44 gatunkami z których 17 występuje w Afryce, 11 w Azji, 4 w Australii i 11 na Madagaskarze. W naszych akwariach najczęściej spotykane są gatunki i ich mieszańce pochodzące z Azji. Są one najłatwiejsze w uprawie i częstokroć rosną przez cały rok, bez przechodzenia fazy spoczynku. Gatunki pochodzące z Madagaskaru są bardzo trudne w uprawie ale najładniejsze. Systematykę rodzaju Aponogeton uporządkował w 1989r. van Brugen.

 

Rodzaj ONOWODKI (Aponogeton)

Obejmuje wieloletnie wodne rośliny wytwarzające bulwiaste kłącze. W okresie wzrostu rośliny te odkładają w bulwach substancje zapasowe, które są wykorzystywane po okresie spoczynku do ponownego okresu wegetacji. Substancje zgromadzone w bulwie wykorzystywane są w okresie wydawania nasion. Nie wszystkie rośliny z tego rodzaju potrzebują okresu spoczynkowego. Badania oparte głównie na znajomości warunków środowiska naturalnego w którym dana roślina występuje określiły sposób postępowania z poszczególnymi gatunkami w czasie hodowli. Liście posiadają różnorodnego kształtu od wąskich długich do wydłużonych owalnych, są często pofałdowane lub kędzierzawe, żywo zielone do czerwono zielonego koloru. Niektóre gatunki wytwarzają także liście pływające. Nerwy liściowe z reguły połączone są wyraźnymi widocznymi poprzecznymi żyłkami. Często w środku wytworzonej w ten sposób sieci blaszka liściowa ulega częściowej lub całkowitej perforacji. Ogonki liściowe różnej długości. Prosty lub złożony kwiatostan wyrasta na długiej łodyżce ponad powierzchnię wody. Maleńkie kwiaty, ułożone w nim gęsto obok siebie, są białe, żółtawe lub różowe. W naturze kwiaty zapylane są przez wiatr lub zachodzi pod wodą. W miarę rozwijania się nasion pęd kwiatowy staje się cięższy i zanurza się w wodzie. Owoc gnije, a nasiona wysiewają się do gruntu, kiełkując w zależności od gatunku od jednego dnia do kilku tygodni. Biorąc pod uwagę cechy wegetatywne i pochodzenie geograficzne wszystkie gatunki można podzielić na dwie grupy. Do pierwszej można zaliczyć gatunki, których struktura liści jest siatkowana lub tkanka liściowa zanikła całkowicie. Obszar występowania ograniczony jest do Madagaskaru i archipelagu wysp Komory. Do grupy drugiej zaliczamy gatunki z pełnymi blaszkami liściowymi. W akwarium onowodki udają się najlepiej w miękkiej wodzie do 15°N. Musi być ona wolna od glonów czy też swobodnie pływających cząstek mułu, które mogłyby osadzić się na liściach. Zaleca się stosowanie do podłoża jako nawóz gliniane kuleczki. Korzystne jest domieszanie pewnej ilości węgla aktywowanego. Ponieważ kłącza tych roślin rzadko wydają młode rośliny zaleca się rozmnażać onowodki poprzez wysiew nasion. Po doprowadzeniu rośliny do kwitnienia musimy ją sztucznie zapylić przy pomocy pędzelka. Nasiona wysiewa się do zbiornika o bardzo niskim poziomie wody, który podnosimy w miarę wzrostu młodych roślinek. Po wydaniu nasion roślina przechodzi przeważnie w okres spoczynku. Należy wtedy bulwę wyjąc z wody oczyścić z resztek liści i korzeni i przechowywać w wilgotnym piasku lub torfie w temperaturze 12-15°C przez kilka tygodni do 4 miesięcy. Po okresie spoczynku bulwę kładzie się na przewidziane miejsce w akwarium, a wytwarzane korzenie wciągają ją w głąb podłoża. Jeżeli podłoże zaczyna przy bulwie czernieć jest to znak że zaczyna gnić. Można spróbować gnilne miejsce wyciąć i natrzeć sproszkowanym węglem drzewnym, ale mało kiedy udaje się taką bulwę uratować. Wymagają oświetlenia średniego do silnego. Hodowla tych roślin jest dość trudna i wymaga doświadczenia.

Aponogeton abysinicus – Onowodek abisyński
Aponogeton afroviolaceus – Onowodek
Aponogeton angustifolius – Onowodek wąskolistny
Aponogeton appendiculatus – Onowodek
Aponogeton azureus – Onowodek
Aponogeton bernierianus – Onowodek Berniera
Aponogeton bogneri – Onowodek
Aponogeton boivinianus – Onowodek Boivina
Aponogeton bruggenii – Onowodek
Aponogeton bullosus – Onowodek pęcherzykowaty
Aponogeton capuronii – Onowodek Capurona
Aponogeton cordatus – Onowodek sercolistny
Aponogeton crispus – Onowodek kędzierzawy
Aponogeton crispus ‚Kompakt’ – Onowodek kędzierzawy ‚Kompact’
Aponogeton crispus x rigidifolius – Onowodek kędzierzawy twardolistny
Aponogeton crispus ‚Rotbraun’ – Onowodek kędzierzawy czerwonobrązowy
Aponogeton cuneatus – Onowodek
Aponogeton decaryi – Onowodek Decaryego
Aponogeton desertorum – Onowodek
Aponogeton dioecus – Onowodek rozdzielnopłciowy
Aponogeton distachyos – Onowodek dwukłosowy
Aponogeton eberhardtii – Onowodek Eberhardta
Aponogeton echinatus – Onowodek kolczastonasienny
Aponogeton elongatus var.elongatus – Onowodek australijski wydłużony
Aponogeton elongatus var. longifolius – Onowodek australijski długolistny
Aponogeton elongatus var. latifolius – Onowodek australijski szerokolistny
Aponogeton elongatus var. strigosus – Onowodek australijski skąpolistny
Aponogeton fontianus – Onowodek
Aponogeton hexatepalus – Onowodek sześciopłatkowy
Aponogeton jacobsenii – Onowodek Jakobsena
Aponogeton junceus – Onowodek
Aponogeton lakhonensis – Onowodek
Aponogeton ‚Lanka’ – Onowodek ‚Lanka’
Aponogeton longiplumulosus – Onowodek długozalążkowy
Aponogeton loriae – Onowodek mały
Aponogeton madagascariensis – Onowodek madagaskarski
Aponogeton natalensis – Onowodek
Aponogeton natans – Onowodek pływający
Aponogeton nundiflorus – Onowodek
Aponogeton queenslandicus – Onowodek
Aponogeton ranunculiflorus – Onowodek
Aponogeton rehmannii – Onowodek
Aponogeton rigidifolius – Onowodek kłączowy
Aponogeton robinsonii – Onowodek Robinsona
Aponogeton satarensis – Onowodek
Aponogeton stachyosporus – Onowodek kłosowy
Aponogeton stuhlmannii – Onowodek
Aponogeton subconjugatus – Onowodek
Aponogeton tenuispicatus – Onowodek cienkokłosowy
Aponogeton troupinii – Onowodek
Aponogeton ulvaceus – Onowodek sałatnicowaty (olbrzymi)
Aponogeton undulatus – Onowodek fałdolistny
Aponogeton vallisneroides – Onowodek nurzańcowaty
Aponogeton viridis – Onowodek zielony
Aponogeton womersleyi – Onowodek Womersleya

Do klasyfikacji