Rosław Syrkiewicz
Zastosowanie lecznicze i profilaktyczne atebryny w praktyce akwaryjnej

    Atebryna /Atabrine, Hepacrine, Quinacrine, Acrichine, Paluson/, wraz z trypaflawiną, rywanolem i proflawiną należy do grupy barwników akrydynowych. O ile jednak wymienione tu inne barwniki tej grupy są środkami dezynfekującymi, ątebryna łączy w sobie działanie dezynfekujące z chemoterapeutycznym /łatwo się wchłania i wywiera leczniczy wpływ również na narządy wewnętrzne/.
   Nie działa ona zabójczo na bakterie i pierwotniaki,ale doprowadzając do zupełnego zastoju ich czynności życiowe pozwala nakroorganizmowi zwalczyć infekcję /tzw. bakterio-pierwotniakostaza/. Atebryna jest środkiem kilkadziesiąt razy mniej toksycznym dla ryb niż inne barwniki akrydynowe. Np. osobniki Poecilia /Lebistes/ reticulata przy stężeniu trypaflawiny 0,5g/10l giną w ciągu paru minut, natomiast w takim samym roztworze atebryny wytrzymują 30 minut i nie wykazując objawów zatrucia. Jednocześnie atebryna wywiera działanie bakterio lub pierwotniakostatyczne w stężeniach dużo mniejszych niż pozostałe barwniki akrydynowe,co jeszcze zwiększa współczynnik bezpieczeństwa przy jej stosowaniu.
   W praktyce akwaryjnej znalazła ona zastosowanie w leczeniu chorób wywołanych przez grzyby /pleśniawka/ i pierwotniaki /ichtiophtiriaza, kostiaza, chilodonaza, cyklochetoza/. W chorobach tych stosujemy atebrynę w ilości 0,2 - 0,25 g/100l wody. Należy jednak przypuszczać, że nie jest to kres możliwości zastosowania atebryny. Poza stosowaniem profilaktycznym dla zapobieżenia zniszczeniu ikry, uda się ją moim zdaniem wykorzystać w leczeniu chorób pasożytniczych wywołanych przez tasiemce i nicienie.
   Przypuszczam również, że znajdzie ona zastosowanie przynajmniej w profilaktyce chorób sporocowych, dotychczas nieuleczalnych. Stosowana w leczeniu malarii działa ona zabójczo na bezpłciowe stadia sporowców wywołujących tę chorobę. Podobnie jak roztwory trypaflawiny również roztwory atebryny są nieszkodliwe dla roślin, jednak rośliny szybko obniżają stężenie /tych/ roztworów.
   Roztwory atebryny mają charakterystyczną żółto-zieloną barwę, co pozwala na zorientowanie się w stężeniu roztworu. W handlu znajdują się tabletki atebryny zawierające 0,1 g. Stosując atebrynę profilaktycznie dla ikry i narybku należy przygotować roztwory 5-10 razy słabsze niż roztwory lecznicze dla ryb dorosłych. Natomiast przy stosowaniu jej leczniczo dla narybku, zwłaszcza ryb labiryntowych, poza zastosowaniem roztworu 2 razy słabszego, należy zapewnić sobie możliwość dalszego dwukrotnego obniżenia stężenia o połowę. Wykorzystujemy tę możliwość wtedy, gdy wystąpią jakiekolwiek objawy niepokojące. Te same środki ostrożności - obowiązują również przy stosowaniu innych, środków leczniczych, dla narybku.

   Od Redakcji:
   Atebryny nie można stosować w akwarium tarliskowym przed złożeniem ikry /tarłem/.