HENRYK SKRZYŃSKI



    Częstymi gośćmi wśród roślin akwaryjnych są paprocie. Różnią się tym od roślin kwiatowych, że organem rozmnażania nie są kwiaty lecz zarodnie z zarodnikami. Typowe dla wielu z nich jest także rozmnażanie wegetatywne, tzn. przez oderwane części liści, łodyg czy korzeni.
   Do paproci hodowanych w akwariach należą:

Rodzina: Salviniaceae - Salwiniowate /Wiąślowate/
             Salvinia natans /L/ Au, - Salwinia pływająca

    Spotykamy ją w stawach i jeziorach, na stanowiskaoh rozproszonych w południowo - zachodniej ozęści Polski oraz na niżu. Długość pędu do 10 cm. Jest rośliną jednoroczną, pływającą po powierzchni. Na stawaoh tworzy ozęsto gęste kobierce. Posiada dwa liście zielne pływające, wydłużone, a trzeci, podwodny przekształcony w pęczek korzeniowy. Cała roślina pokryta jest włoskami, które zwiększają powierzchnię oraz zatrzymują banieczki powietrza, oo uniemożliwia roślinie zatonięcie.

    Salvina auriculata Au. - Salwina brazylijska.

    Pochodzi z rejonu tropikalnego Ameryki. Liście ma bardziej owalne niż S. pływająca. Budową przypomina poprzedni gatunek, posiada jednak bardziej szczeciniaste włoski i wymaga wyższej temperatury w hodowli

    Azolla filiculoides Lam. - Azola ?
    Azolla oaroliniana Wild. - Azola Karolińska.

    Obydwa gatunki są roślinami pływającymi, bardzo trwałymi. Długość całej rośliny doohodzl do 25 mm. Pierwsza żyje w strefie subtropikalnej i tropikalnej obydwu Ameryk, a druga tylko w Ameryce południowej. Liśoie gęsto osadzone na łodydze, jajowate, mają ślimakowato zgięte końce. Azola karolińska ma liście bardziej ostre na końcu. Pod wpływem dużej ilości światła liście u obydwu gatunków czerwienieją.

    Rodzina: Marsileaceae - Marsyliowate /Zeczwórnikowate/
                  Marsilea quadrifolia L. - Marsylia czterolistna.

    Roślina krajowa, rzadko spotykana na bagnistyoh łąkach. W akwariach sadzi się ją w podłożu zbiornika. Posiada liśoie o blaszce ozterodzielnej, wygląda jak ozterolistna koniozynka / osadzonej na długim ogonku /5-85 cm/, u nasady którego widać nerkowate sporokarpia /organy rozmnażania/. Łodyga płoży się po dnie, z niej w odstępach wyrastają liście. Roślina wieloletnia.

    Marsilea drummondi Braun, - Marsylia drummondska.

    Posiada o wiele wyższe ogonki liściowe bo doohodzące nawet do 100 cm. występuje w Australii. Sporokarpia ma owalne, dłuższe, dochodzące do 15 cm,

    Pilularia globulifera L. - Gałuszka kulecznica.

    Roślina wieloletnia, posiada czołgającą się łodygę, żyje w wodaoh płytkich na Dolnym Śląsku i Pomorzu. W Polsce przebiega jej zachodnia granica występowania. Liście o cinkie, młode skręcone śllmakowato, bardzo delikatne. U nasady liścia występują kuliste sporokarpia.

    Rodzina: Parkeriaceae
                  Ceratopteris thalictroides L, - Pierzatka wodna /Paproć wodna/.

    Najozęśoiej hodowana w akwariach, cechuje się dużą zmiennością w kształcie blaszek liściowych, w wielkości wycięć i wrębów w liśoiu, w zależności od tego, czy są to liście zanurzone w wodzie czy pływające po jej powierzchni, lub też wystające ponad nią /heterofilia ekologiozna/.
    Liście, szczególnie młode, są często okrągłe lub owalne. Starsze są nieraz tak mocno powycinane, że nacięcia dochodzą do nerwu, głównego. Liście młode wyrastające z kłącza są zawsze ślimakowato wygięte. Wielkość ioh dochodzi ozasami do 45 cm.

Warunki hodowli paproci akwaryjnych.

Nazwa roślinyIlość światłaTemp. wody RozmnażanieWoda, podłoże, nawożenieUwagi
Salwina pływająca

Salwinia brazylijska
dużo/40 W/



     "
r.krajowa


18-25ºC
zarodniki



       "
fekalia ryb,
woda miękka
lekko kwaśna
Nie lubi częstych zmian wody powietrze nad powierzchnia wody należy wymieniać.
Azola karolińska Azola ? średnia
/25 W/
     "
18-25ºC       "jak wyżejjak wyżej
Marsylia czterolistna
Marsylia drummondska
średnia
/25 W/

     "
r.krajowa

18-22ºC
podział łodygi

zarodniki podział łodygi
nawozy:
fekalia ryb naw.szt."mikro", woda lekko kwaśna, miękka

Gałuszka kulecznicadużo /40W/r.krajowa       " Podłoże piaszczyste. Nie znosi częstego przenoszenia
Pierzatka wodnadużo nawet 60Wpowyżej 20ºCzarodniki, części liści lub łodygsilne nawożenieNie znosi częstego przenoszenia

Literatura:
Mowszowicz J. - Systematyka roślin PWH Warszawa 1968.
Sterba G.-Aquarien kunde Urania verlag: 1963
Schwarz E. - Ryby za szkłem Nasza Księgarnia 1958.
Szafer Wł.Kulozyński St. Pawłowski B. - Eośliny Polskie PWN Warszawa 1967.
Taborski A.Landowski J. Gabryś K. Akwarium PWRiL Warszawa 1957 r.