NAZEWNICTWO RYB EGZOTYCZNYCH


Rodzina: Nandidae - wlelocierniowate

MAPA XVI          

  1. Badis badis (Hamilton et Buchanan 1822) - badis błękitnopłetwy

    Stojące wody Indii. Długość ciała 8 cm. Samiec jest intensywniej ubarwiony. Żywy pokarm. Temperatura 23-28°C. Akwarium obficie obsadzone roślinami, ale stojące w lekkim półcieniu. Zestawienie płci 1:1. Samica składa ikrę na kamieniu lub doniczce. Pozostawiamy tylko samca, który opiekuje się młodymi. Wychów przy pomocy drobnego, żywego pokarmu.

  2. Nandus nandus (Ham. et Buch. 1822) - nandus burmański

    Nadbrzeżny obszar Indii, Burma. Długość ciała do 20 cm na swobodzie i 8 cm w akwariach. Samiec bardziej smukły od samicy. Żywy pokarm, małe rybki. Temperatura 26-30°C. Dodatek soli do wody.

  3. Nandus nebulosus - (Gray 1830) - nandus mniejszy

    Półwysep Malajski, wyspy Sundajskie. Długość ciała do 12 cm. [201]

  4. Polycentrus schomburgki (Miiller et Troschel 1849) - wielocierń

    Pólnocno-wschodnia część Ameryki Południowej i Trynidad. Długość ciała do 8 cm. Samiec jest intensywniej zabarwiony. Pokarm żywy. Ryba drapieżna. Akwarium duże, bogato obsadzone roślinami a dno obfitujące w korzenie i kamienie. Ustawiamy je w półcieniu. Temperatura 24-28°C, przy tarle 28 do 30°C. Zestawienie płci 1 : 1. Samica składa do 500 sztuk ikry. Samiec opiekuje się ikrą, ale usuwamy go z chwilą wyklucia się narybku. Wychów młodych przy pomocy wymoczków i drobnych larw oczlików.


Rodzina: Cichlidae - pielęgnicowate

MAPA XVII          

  1. Aequidens curviceps (Ahl 1924) - akara cętkowana

    Amazonka i jej dopływy. Długość ciała 10 cm. Samiec jest intensywniej ubarwiony a płetwę grzbietową ma lekko szpiczastą. Żywy pokarm. Akwarium należy obsadzić silnymi roślinami w doniczkach przykrytych kamieniami. Wodę często wymieniać. Temperatura 23-25°C, w czasie tarła 26-28°C, pH 6-8. Zestawienie płci 1:1. Ikra jest składana na oczyszczonym kamieniu. Młode po wylęgnięciu są zabierane przez rodziców do gniazda wygrzebanego w piasku. Wychów narybku nie nastręcza trudności, o ile dostarczymy mu wystarczającej ilości larw oczlików lub innego żywego pokarmu.

  2. Aequidens latifrons (Steindachner 1878) - akara błękitna

    Panama i Kolumbia. Długość ciała do 15 cm. [204]

  3. Aequidens maroni (Stendachner 1882) - akara z Maroni

    Gujana. Długość ciała do 10 cm. Samiec ma wydłużone zakończenie płetw. [204] Rozmnażanie tego gatunku nie przebiega zbyt łatwo. Należy postarać się o dobraną parę.

  4. Aequidens portalegrensis (Hensel 1870) - akara z Porto Alegro

    Brazylia, Boliwia, Paragwaj. Długość ciała do 15 cm. Samiec silniej zabarwiony. [204] Temperatura 22-24°C, w czasie tarła 24-26°C.

  5. Aequidens pulchra (Gili 1858) - akara zielona

    Północna Wenezuela, Trinidad. Długość do 17 cm. [204]

  6. Apistogramma agassizi (Steinda chner 1875) - pielęgniczka Agassiza

    Dopływy Amazonki w jej środkowym biegu. Długość ciała samca 8 cm, samicy 6 cm. Płetwa ogonowa u samca jest zakończono szpiczaste Żywy pokarm. Miękka, niezbyt stara woda (2-6°n), lekko kwaśna (pH 6-6,8). Temperatura 23-25°C, w czasie tarła 25- 30°C. Zestawienie płci 1 : 1. Do tarła muszą być użyte dobrane pary. Ikra składana jest na oczyszczonym kamieniu lub doniczce. Opiekę nad młodymi przyjmuje samica. Trwa to zwykle 3 tygodnie. Wychów narybku przy pomocy drobnego, żywego pokarmu lub posiekanych doniczkowców. Gatunek ten jest wrażliwy na wszelkie domieszki chemiczne w wodzie.

  7. Apistogramma ornatipinnis (Ahl 1936) - pielęgniczka pięknopłetwa

    Zachodnia Gujana. Długość ciała do 7 cm (samica nieco mniejsza). [209]

  8. Apistogramma ortmanni (Eigenmann 1912) - pielęgniczka Ortmanna

    Zachodnia Gujana i środkowy obszar Amazonki. Długość ciała do 7 cm. [209] Gatunek ten wymaga wyższej temperatury, w granicach 26-28°C.

  9. Apistogramma pertense (Hasemann 1911) - pielęgniczka amazońska

    Amazonka (między Manaus ą Santarem). Długość ciała do 5 cm, samice nieco mniejsze. [209] Gatunek ten wymaga o kilka stopni wyższej temperatury.

  10. Apistogramma pleurotaenia (Regan 1909) - pielęgniczka kratkowana

    Południowa część La Plata, Rio Paragwaj, Amazonka. Długość ciała do 7,5 cm. [209]

  11. Apistogramma ramirezi (Myers et Harry 1948) - pielęgniczka Ramireza

    Wenezuela. Długość ciała 5 cm. Płeć trudno oznaczyć. Żywy pokarm. Ideal- nie czysta woda, 12°n, pH 6-7,5. Temperatura 24-27°C, w czasie tarła 28 do 32°C. Pielęgnacja i rozmnażanie nastręczają dużo trudności. Ryby te często chorują.

  12. Apistogramma reitzigi (Ahl 1939) - pielęgniczka Reitziga

    Argentyna. Długość ciała samca 6 cm, Wmicy 4 cm. Żywy pokarm. [209] Woda do 15°n, pH 7-7,5. Gatunek wrażliwy na domieszki chemiczne.

  13. Cichlasoma cyanoguttatum (Baird et Girard 1854) - pielęgnica perłowa

    Północny Meksyk, Teksas. Długość ciała na swobodzie do 30 cm, w akwariach 8-10 cm. Samica jest mniejsza i słabiej zabarwiona. Żywy pokarm. Ryby te nie lubią starej wody. Temperatura 14-22°C. Niszczą rośliny. [204]

  14. Cichlasoma facetum (Jenyns 1842) - pielęgnica chanchito

    Brazylia, Urugwaj, Argentyna. Na swobodzie osiąga długość ciała do 30 cm, w akwariach 8-10 cm. Płeć trudna do oznaczenia. Żywy pokarm. Temperatura 20-23°C, w zimie 17°C. Zestawienie płci 1 : 1. Ikra jest składana na oczyszczonym kamieniu. Po wylęgnięciu się młodych, rodzice przenoszą je do gniazda wykopanego w piasku. Wychów żywym, drobnym pokarmem.

  15. Cichlasoma festivum (Heckel 1840) - pielęgnica skośnopręga

    Zachodnia Gujana, Amazonka, Rio Pląta. Długość ciała 15 cm. Pokładełko u samicy jest szerokie i tępo zakończone, natomiast u samca szpiczaste. Żywy pokarm. Duże akwarium, lekko ocienione. Temperatura 23-25°C, przy tarle 25-28°C. Zestawienie płci 1 :1. Rozmnażanie podobne jak u skalarów, lecz wyniki uzależnione są od właściwego dobrania się par. Ikra w ilości 200-400 sztuk składana jest na większych roślinach lub kamieniu. Młode lęgną się po 2 dniach, a pływają po 5-6 dniach. Wychów, jak przy, skalarach.

  16. Cichlasoma meeki (Brind 1819) - pielęgnica Meeka

    Gwatemala i Jukatan. Długość ciała 10 cm. Samiec ma ostro zakończone płetwy. Żywy pokarm. Temperatura 23-25°C, przy tarle 24°C. Woda powinna być często odnawiana, pH 6-8. Zestawienie płci 1 :1. [204]

  17. Cichlasoma nigrofasciatum (Giinther 1869) - pielęgnica zebra

    Ameryka środkowa. Długość samca 11 cm, samicy 8 cm. [204] Gatunek ten nie lubi zbyt wysokiej temperatury.

  18. Cichlasoma severum (Heckel 1840) - pielęgnica plamooka

    Amazonka, północne tereny Ameryki Południowej. Długość ciała 20 cm. Samica jaśniej zabarwiona, ma płetwę grzbietową i odbytową nieco krótszą. Żywy pokarm. Temperatura 23-25°C, przy tarle 28-30°C. Rozmnażanie i wychów jak u wszystkich pielęgnic.

  19. Etroplus maculatus (Bloch 1795) - żółtaczek

    Indie i Cejlon - w wodach słodkich i słonawych. Długość ciała do 8 cm. Rozróżnienie płci jest trudne: wprawne oko odróżni słabsze ubarwienie samicy. Gatunek ten nie niszczy roślin. Należy się wystrzegać raptownej zmiany wody. Pożądany jest dodatek soli, w ilości 1-2 łyżeczek na 10 litrów wody. Temperatura nie może spaść poniżej 20°C. W czasie tarła 25-26°C. Ikra składana jest na kamieniu. Rodzice opiekują się ikrą, jednak po wykluciu się młodych trzeba je zabrać do innego naczynia i tam pielęgnować jak narybek skalarów. Żywy pokarm.

  20. Haplochromis multicolor (Hilgendorf 1903) - gębacz wielobarwny

    Nil i jego dopływy. Długość ciała 8 cm. Samiec jest intensywniej zabarwiony. Żywy pokarm. Temperatura 20-23°C, przy tarle 26°C. Zestawienie płci 1 : 1. Rozmnażanie łatwe, jeśli mamy dobraną parę. Samica znosi 30-100 ziaren ikry, którą przetrzymuje w gardzieli przez 12 dni, to znaczy do wylęgnięcia się młodych. Później jeszcze przez 5 dni narybek chroni się w paszczy matki w razie grożącego niebezpieczeństwa oraz w nocy. Żywy pokarm.

  21. Hemichromis bimaculatus (Gili 1862) * - akara czerwona

    Afryka. Tereny od Nigru do Konga i Nilu. Długość ciała 10 cm. Płeć trudno odróżnić. Żywy pokarm. Temperatura 18-20°C, przy tarle 23-25°C. Pielęgnacja i rozmnażanie - jak przy innych pielęgnicach.

  22. Hemichromis fasciatus (Peters 1857) * - akara pięcioplama

    Środkowa część Afryki1 Zachodniej. Długość ciała do 30 cm, w akwariach mniejsza. U samicy płetwa odbytowa jest zaokrąglona. Żywy pokarm. [224] Gatunek ten wymaga temperatury wyższej o kilka stopni.

  23. Nannacara anomala (Regan 1905) - akarka paskowana

    Zachodnia Gujana. Długość ciała do 8 cm. Samica jest mniejsza, słabiej zabarwiona. Bogato obsadzone akwarium, kilka kamieni i doniczek. Temperatura 24-25°C. Żywy pokarm. Ikra jest najczęściej składana na doniczce. Samica opiekuje się nią. Samca usuwamy. Młode lęgną się po 2-3 dniach, a następnie pozostają jeszcze w gnieździe piaskowym pod opieką matki przez dalszych 5 dni. Wychów młodych podobnie jak u przeźroczki indyjskiej.

  24. Pelmatochromis ansorgii (Boulenger 1901) * - barwniak Ansorgiego

    Afryka. Od Libanu do Nigerii - także w wodach słonawych. Długość ciała do 10 cm. Samica jest nieco mniejsza, a płetwy grzbietową i odbytową ma lekko zaokrąglone. Żywy pokarm. Woda miękka (3-6°n), pH 7, temperatura 23-24°C, przy tarle 25-26°C. Pożądany jest dodatek soli kuchennej do wody (1-2 łyżeczek na 10 litrów). Zestawienie płci 1:1. Samica składa ikrę w doniczce. Rodzice opiekują się młodymi. Dawniej mylnie nazywany P. annectens lub P. arnoldi.

  25. Pelmatochromis guentheri (Sauvage 1882) * - barwniak Günthera

    Zachodnia Afryka. Długość ciała do 16 cm, samica nieco mniejsza. [227] U gatunku tego samiec i samica chronią narybek w pysku, podobnie jak gębacze.

  26. Pelmatochromis pulcher (Boulenger 1901) * - barwniak czerwonobrzuchy

    Niger. Długość ciała do 10 cm. Samica w okresie godowym ma piękną, czerwoną plamę na dolnej partii brzucha. [227] Gatunek ten jest mylnie u nas nazywany P. cameruniensis, P. kribensis, P. aurocephallus.

  27. Pelmatochromis subocellatus (Giinther 1871) * - barwniak kratkowany

    Zachodnia Afryka. Długość ciała do 10 cm. U samicy płetwy brzuszne są nieco krótsze. [227]

  28. Pelmatochromis taeniatus (Boulenger 1901) - barwniak szmaragdowy

    Zachodnia Afryka (delta Nigru). Długość ciała samca do 9 cm, samicy dc 7 cm. [227]

  29. Pelmatochromis thomasi (Boulenger 1916) - barwniak Thomasa

    Afryka. Długość ciała 6-8 cm. Żywy pokarm. Woda 4-12°n, pH 6,5. Temperatura 25-26°C. Ikra jest składana na kamieniu. W drugim dniu następuje wylęg młodych, które przenoszone są przez rodziców do ziemnego gniazda. Wychów przy pomocy larw oczlików.

  30. Pterophyllum scalare (Lihtenstein 1823) - skalar

    Amazonka. Ciało długie do 15 cm i wysokie do 26 cm. Pewne określenie płci jest możliwe tylko w okresie godowym, kiedy to widoczne jest pokładełko - u samca szpiczaste, u samicy natomiast zaokrąglone. Żywy pokarm. Temperatura 24-28°C, przy tarle 30°C. Twardość wody do 10°n. Akwarium bogato obsadzone roślinami. Rozmnażanie uwarunkowane jest dobrze dobraną parą. Samica składa ikrę na liściu wykonanym z tworzywa sztucznego. Ikrę wraz z liściem przenosimy do oddzielnego akwarium, lekko przewietrzając wodę. Młode przyjmują drobny, żywy pokarm. Gatunek P. eimekei nie istnieje, gdyż uważany jest obecnie za karłowatą odmianę P. scalare. Odmiany hodowlane: czarną, dymna, welonowa zwykła, welonowa czarna, welonowa dymna.

  31. Symphysodon aeąutfasciata aeąuifasciata (Pellegrin 1903) - paletka zielona

    Brazylia. [237]

  32. Symphysodon aequifasciata axelrodi (Schultz 1960) - paletka brązowa

    Brazylia. [237]

  33. Symphysodon aeąuifasciata haraldi (Schultz 1960) - paletka niebieska
    Brazylia. [237]

  34. Symphysodon discus (Heckel 1840) - paletka dyskowiec

    Dopływy Środkowej Amazonki. Długość ciała do 20 cm. Samicę łatwo odróżnić po dominującym żółtym odcieniu ubarwienia i mniej błyszczących bokach. Żywy i suchy pokarm trzymający się dna. Woda miękka (2-3°n) i lekko kwaśna (pH 6,5). Dorosłym egzemplarzom dodaje się do wody sól kuchenną w ilości 1 łyżeczki na 10 1. Bardzo duże znaczenie ma wymiana wody: co 3 tygodnie należy wymienić 1/4 zawartości zbiornika. Temperatura 26-30°C. Ikra jest składana na kamieniu lub dużej roślinie. Młode lęgną się po 50 godzinach. Para rodzicielska opiekuje się potomstwem. Po dalszych 60 godzinach narybek zaczyna pływać i chwyta się ciała rodziców, gdzie odżywia się wydzieliną wytwarzaną przez dorosłe ryby. Po kilku dniach narybek zjada już drobny, żywy pokarm.

  35. Tilapia macrocephala (Bleeker 1863) - tilapia wielkogłowa

    Zachodnia Afryka, Złote Wybrzeże aż do Nigerii - w słodkich i słonawych wodach. Długość ciała do 17 cm. W ubarwieniu samicy przeważa kolor zielony. Żywy i roślinny pokarm. Akwarium obsadzone silnymi roślinami. Miałki piasek na dnie i kilka kamieni. Słońce (glony). Temperatura 23-27°C, przy tarle 26-28°C. Zestawienie płci 1 : 1. Ikrę składają do gniazda piaskowego, po czym samica bierze ją do pyska, gdzie następuje dalszy jej rozwój. Opieka nad młodymi trwa prawie miesiąc. Narybek karmimy żywym, drobnym pokarmem i miękkimi częściami roślin.

  36. Tilapia mossambica (Peters 1852) - tilapia mozambijska

    Wschodnia Afryka - w słodkich i słonawych wodach. Długość ciała do 36 cm na wolności, w akwariach o połowę mniejsza. [238]

  37. Tilapia natalensis (Weber 1897) - tilapia natalska

    Wschodnia Afryka - także w słonawych wodach. W naturze dorasta do 36 cm długości, natomiast w akwariach jest o połowę mniejsza. [238]

  38. Tilapia nilotica (Linne 1766) - tilapia nilowa

    Syria, Egipt, cała Afryka Wschodnia i Zachodnia (Kongo). W naturze osiąga długość do 50 cm natomiast w akwariach do 20 cm. Samica jest mniejsza i skromniej ubarwiona. [238]


Rodzina: Periophtalmidae - poskoczkowate

MAPA XVIII          

  1. Periophthalmus chrysospilos (Blee ker 1853) - poskoczek indyjski

    Półwysep Malajski, Indie, Sumatra, Jawa - w wodzie słonawej. Długość ciała 12 cm. Samica nie posiada wydłużonych pierwszych promieni płetwy grzbietowej. Żywy, duży pokarm: owady, dżdżownice. Ze względu na potrzeby tego gatunku, należy urządzić akwa-terrarium, tak, aby ryba mogła wychodzić z wody. Zbiornik dobrze nakryć. Temperatura 28-30°C. Konieczny dodatek soli do wody. Ikra składana jest do głębokiego gniazda (lochu) ziemnego. Samica opiekuje się potomstwem.

  2. Periophthalmus barbatus (Linne 1766) - poskoczek mułowy

    Wschodnia Afryka, okolice Morza Czerwonego, Madagaskar, Azja, Wyspy Sunda, Australia - w słonawej wodzie. Długość ciała do 15 cm. Rozpoznanie płci nie jest łatwe. [242]

  3. Boleophthalmus boddarti (Pallas 1770) - poskoczek Boddaerta

    Archipelag Malajski, wschodnia i południowa część Azji - w słodkiej, słonawej i morskiej wodzie. Długość ciała do 13 cm. Gatunek ten nie wychodzi na ląd. [242]

  4. Boleophthalmus pectinirostris (Linne 1758) - poskoczek grzebykowy

    Wschodnia i południowa część Azji, Sumatra. Długość ciała do 20 cm. [242]